Ervaringsdeskundigen in de begeleiding van ouderverstoting ? Een onmisbare schakel ...

In de zorgsector ziet men ervaringsdeskundigheid en begeleiding van ouderverstoting als tegengesteld. Het gebruiken van ervaringsdeskundigheid in de begeleiding van verstoten ouders lijkt not done.


Als we echter naar deze sector kijken, zien we dat men zeer sterk inzet op ervaringsdeskundigheid. Met name bij armoede, interculturaliteit, verslavingszorg, psychiatrie, … .


Als het gaat over ouderverstoting is dit plots ‘iets anders’. Men gaat er van uit dat ervaringen met ouderverstoting niet ‘geprofessionaliseerd’ kunnen worden. Deze stelling, dit denkkader, werd nergens onderzocht, wordt niet in vraag gesteld, wordt zomaar aangenomen.


Wat is ervaringsdeskundigheid ?


Met deze term bedoelt men ‘het professioneel inzetten van ervaring, ten behoeve van het herstelproces’. Ervaringsdeskundigen hebben ‘aan den lijve ervaren KENNIS’.

Praktijken laten zien, dat het inzetten van professionele ervaringsdeskundigen een sterke meerwaarde betekent, zowel voor de cliënten als voor het team van hulpverleners.


Er zijn diverse voordelen verbonden aan het inzetten van ervaringsdeskundigheid :


- De ervaringsdeskundige voelt en weet van binnenuit. Vanuit deze rol is hij veel beter in staat om het trauma (wat ouderverstoting is !) te begeleiden en perspectief te bieden. Hij stelt zich niet op als alwetende en perfecte ouder – ex-partner – opvoedingsfiguur. Daardoor kan hij het zelfbeeld dat de verstoten ouder ontwikkelt, en de daarmee gepaard gaande gevoelens, op een respectvolle, begripvolle en krachtige wijze bespreekbaar stellen.


- De ervaringsdeskundige kan zich verbinden met de moeilijkheden en de signalen bij ouderverstoting en van hieruit een actieve bijdrage leveren in de begeleiding.


- De ervaringsdeskundige kan in het team van hulpverleners het wij-zij denken doorbreken. Hij is ook onderdeel van het team, niet enkel verstoten ouder. Hij is meer dan dat. Dit kan bij de collega’s helpen om de verstoten ouder in zijn ‘heelheid’ te blijven zien.


- Daarnaast kan de ervaringsdeskundige de gevoelens van de verstoten ouder kaderen en hertalen naar het team toe. Hierdoor ontstaat een andere blik in het kijken naar de verstoten ouder. De verstoten ouder is een ‘gewone mens’ die slachtoffer is geworden van een mensonterend trauma.


- Net het doorbreken van het stigma (het beeld van de vechtende ouder) bevordert de kracht bij de verstoten ouder. Ondanks het trauma terug kunnen leven, zin voelen, de ouderverstoting niet steeds op de voorgrond laten fungeren, het leven kunnen her-stellen, de ouder zijn die het kind nodig heeft, … zijn ondersteuningsthema’s bij ouderverstoting. Om dit te begeleiden zijn ervaringsdeskundigen ongelooflijk waardevol. Als mede-voeler, als rol-model, mee op het pad van het persoonlijk herstelproces van de verstoten ouder.

- Ervaringsdeskundigen kunnen vanuit hun beleving en ervaringen (ervaring met hulpverlening, van binnen uit) ideeën geven over wat ‘echt’ in de weg staat van het herstelproces.


Zie ik geen valkuilen bij het inzetten van ervaringsdeskundigen ? Uiteraard wel. De valkuilen zijn idem als deze bij de inzet van ervaringsdeskundigen in andere sectoren. Ervaringsdeskundigen hebben nood aan opleiding en intervisie om niet enkel hun eigen verhaal te projecteren, om zich niet op te stellen als redder – aanklager – slachtoffer (de dramadriehoek), om te kunnen omgaan met de vermenging tussen persoonlijke ervaringen en professionele identiteit. Hetzelfde proces lopen als de cliënt, kan voor de ervaringsdeskundige zeer confronterend zijn.


Betekenen deze valkuilen dat ervaringsdeskundigheid niet ingezet kan worden ? Uiteraard niet.


De hierboven beschreven meerwaarde is van die aard, dat ik oproep tot moed om de bestaande denkkaders en praktijken kritisch te herbekijken.

Ik pleit ervoor dat de hulpverlening openheid in denken én handelen toelaat om ervaringsdeskundigheid in de ondersteuning van verstoten ouders een plaats te geven.




197 keer bekeken

© 2018 by Steunpunt Ouderverstoting

Tel: 0468 176 179

Hoofdzetel Steunpunt Ouderverstoting: Evergem, Vlaanderen, België

Ondernemingsnummer: 0700.187.471

  • Facebook Social Icon